Lara Croft od trzydziestu lat pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych bohaterek w historii gier wideo. Przez ten czas zmieniały się technologie, możliwości twórców i sposoby opowiadania jej historii. Zmieniała się również sama Lara, a kolejne odsłony serii przedstawiały ją na różne sposoby. To naturalne, że po tylu latach twórcy chcą na nowo interpretować tak znaną postać. Problem pojawia się wtedy, gdy trudno dostrzec wspólny kierunek tych zmian. Właśnie dlatego artykuł opublikowany na PlayStation Blog, w którym Michael Lovan z Amazon Game Studios przedstawia kulisy prac nad wyglądem Lary w "Tomb Raider: Legacy of Atlantis", skłonił mnie do ponownego zastanowienia się nad podejściem Crystal Dynamics do głównej bohaterki serii. Twórcy mówią o wykorzystaniu współczesnej technologii, czerpaniu z trzydziestu lat historii marki i zachowaniu tego, co uczyniło Larę wyjątkową. Są to założenia, z którymi trudno się nie zgodzić. Po lekturze nadal mam jednak pytania o to, jak studio rozumie tożsamość bohaterki i czy potrafi rozwijać ją w sposób konsekwentny. Nie jest to próba oceny nadchodzącej gry przed premierą, lecz refleksja nad deklaracjami twórców i kierunkiem, który od dłuższego czasu budzi moje wątpliwości.
Postęp technologiczny a oryginalny wygląd Lary
Brendon Bengston z Crystal Dynamics wyjaśnia, że podczas tworzenia pierwszej Lary zespół musiał mierzyć się z ograniczeniami technicznymi, które nie pozwalały na uzyskanie szczegółowości dostępnej dzisiaj. Współczesne gry umożliwiają znacznie dokładniejsze odwzorowanie skóry, mimiki, ruchu włosów czy zachowania tkanin. Dzięki temu postacie wyglądają naturalniej, a ich emocje można przedstawić z dużo większą precyzją. Trudno kwestionować taki postęp. Zastanawia mnie jednak, dlaczego rozmowa o możliwościach nowoczesnej grafiki tak często prowadzi również do dyskusji o zmianach w samym projekcie Lary. Większa szczegółowość modelu nie wymaga przecież zmiany jego podstawowych założeń. Technologia pozwala rozwinąć dawny projekt i pokazać go z dokładnością, o jakiej twórcy z 1996 roku mogli jedynie marzyć.
W kolejnych klasycznych odsłonach model bohaterki zyskiwał więcej detali, animacje stawały się płynniejsze, a możliwości przedstawiania twarzy stopniowo rosły. Mimo tych zmian Lara pozostawała rozpoznawalna. Jej wizerunek nie sprowadzał się do jakości grafiki, ale wynikał z przemyślanego połączenia wyglądu, stroju i sposobu prezentacji postaci. Współczesne możliwości pozwalają zachować te cechy, jednocześnie nadając im znacznie bardziej realistyczną formę. Jeśli twórcy decydują się na zmianę budowy ciała czy proporcji Lary, jest to wybór artystyczny, a nie konieczność wynikająca z rozwoju technologii. Właśnie dlatego deklaracje o poszanowaniu pierwowzoru skłaniają mnie do pytania, co Crystal Dynamics uznaje za najważniejsze elementy oryginalnego projektu i jak zamierza je przenieść do współczesnej gry.
Co właściwie oznacza poszanowanie pierwowzoru?
Bengston podkreśla, że klasyczna Lara stanowi punkt odniesienia dla decyzji podejmowanych przez zespół. Aleksandra Skiba z Flying Wild Hog zwraca natomiast uwagę na konieczność połączenia wiarygodności postaci z jej natychmiastową rozpoznawalnością. Trudno nie zgodzić się z takim założeniem, ale pozostaje pytanie, jak twórcy zamierzają je zrealizować. Czy wystarczy zachować charakterystyczną fryzurę, strój i dwa pistolety, czy równie istotne są sylwetka, rysy twarzy i ogólna prezencja bohaterki? Rozpoznawalność Lary nie opiera się na jednym czy dwóch elementach. To ich połączenie sprawiło, że przez trzy dekady zapisała się w pamięci graczy i stała się jedną z ikon gier wideo. Jeśli więc studio mówi o zachowaniu oryginalnego projektu, chciałbym wiedzieć, czy traktuje go jako rzeczywisty fundament dalszych prac, czy raczej jako zbiór inspiracji, z których można dowolnie wybierać.
W kolejnych odsłonach przygotowywanych przez Crystal Dynamics trudno mi dostrzec konsekwencję, o której mówią twórcy. Różnice między poszczególnymi wersjami Lary dotyczą nie tylko jakości wykonania modelu, ale również jej ogólnego wyglądu i sposobu prezentacji. Mam wrażenie, że studio za każdym razem na nowo ustala, które cechy bohaterki chce zachować, a które może zastąpić innymi. Takie podejście sprawia, że deklarowane przywiązanie do klasycznej Lary staje się trudne do zweryfikowania. Samo odwołanie do pierwowzoru niewiele mówi, jeśli nie idzie za nim jasna decyzja, co w tej postaci powinno pozostać rozpoznawalne mimo zmieniających się realiów produkcji. I właśnie tego konkretnego kierunku od dawna mi brakuje.
Jedna Lara z trzydziestu lat różnych interpretacji?
Szczególnie interesująca jest wypowiedź Johna Stafforda, dyrektora narracyjnego Crystal Dynamics. Wyjaśnia on, że "Tomb Raider: Anniversary" ponownie opowiadało klasyczną historię za pomocą nowoczesnych środków, natomiast "Legacy of Atlantis" ma połączyć trzydzieści lat różnych interpretacji Lary w coś nowego. Twórcy chcą czerpać z odmiennych epok serii, łącząc jej bardziej przyziemne, mityczne i wyolbrzymione elementy. Sam pomysł wykorzystania tak bogatej historii marki jest zrozumiały. Kolejne gry wprowadzały nowe rozwiązania i pokazywały bohaterkę z różnych stron. Zastanawia mnie jednak, jak studio zamierza połączyć te doświadczenia w spójną całość. Po tylu latach istnienia serii wydawałoby się, że jej dorobek powinien stanowić wystarczająco solidną podstawę do dalszego rozwoju Lary.
Klasyczna Lara miała własną osobowość, charakterystyczny sposób bycia i wyrazistą tożsamość wizualną. Późniejsze odsłony mogły rozbudowywać jej historię, pogłębiać relacje z innymi postaciami i pokazywać nowe strony jej charakteru. Nie trzeba było przy tym za każdym razem zastanawiać się od początku, kim właściwie jest bohaterka. Stafford zapewnia również, że inteligencja Lary, jej odwaga i zamiłowanie do ryzyka pozostają niezmienne. To ważne cechy, ale nie wyczerpują jej osobowości. Liczy się także sposób reagowania na wydarzenia, podejmowane decyzje, poczucie humoru, pewność siebie i relacje z otoczeniem. Dopiero połączenie tych elementów sprawia, że postać nabiera indywidualnego charakteru. Kilka wspólnych cech nie wystarczy, jeśli sposób przedstawiania bohaterki zmienia się tak bardzo, że trudno dostrzec między kolejnymi wersjami naturalną ciągłość.
Właśnie tutaj widzę jeden z największych problemów podejścia Crystal Dynamics. Studio próbuje pogodzić różne interpretacje Lary, ale wciąż nie mam pewności, co uważa za trwały fundament jej tożsamości. Łączenie elementów z kolejnych epok może przynieść ciekawy rezultat, jednak sama mieszanka pomysłów nie gwarantuje spójnej postaci. Lara ma już za sobą trzydzieści lat historii, a dorobek serii daje twórcom wiele możliwości dalszego rozwoju. Wymaga jednak świadomego wyboru tego, co chcą zachować i rozwijać. Bez tego łatwo stworzyć kolejną atrakcyjną wersję Lary, która sprawdzi się w swojej grze, lecz niekoniecznie pomoże zbudować wyraźną tożsamość bohaterki na przyszłość.
Lara potrzebuje lepszej narracji, nie przemodelowanej osobowości
W artykule twórcy podkreślają również znaczenie emocjonalności, relacji z innymi i odporności, którą Lara miała rozwinąć dzięki doświadczeniom z trylogii Survivor. To interesujący kierunek, ponieważ współczesne gry dają znacznie więcej możliwości przedstawiania motywacji, wątpliwości i wewnętrznych przemian bohaterów. Lara może dojrzewać, inaczej reagować na zagrożenia i wyciągać wnioski z własnych doświadczeń. Chciałbym jednak zobaczyć, jak te zmiany wynikają z jej historii i wpływają na jej zachowanie. Oryginalna bohaterka miała już własne motywacje, niezależność, poczucie humoru, pewność siebie i zamiłowanie do przygód. Dawne gry nie zawsze mogły pokazać wszystkie te cechy z taką głębią jak dzisiejsze produkcje, ale stanowiły punkt wyjścia do dalszego rozwijania jej charakteru. Współczesna narracja powinna go wzbogacać, zamiast zastępować nową koncepcją.
Pod tym względem ciekawa jest również sytuacja "Legacy of Atlantis". Jeśli wydarzenia gry mają rozgrywać się kilkanaście miesięcy po "Shadow of the Tomb Raider", chciałbym zobaczyć bohaterkę, której wygląd i zachowanie wynikają z dotychczasowych doświadczeń. Tak niewielki odstęp czasowy rodzi pytania o przyczyny ewentualnych zmian, szczególnie jeśli mają one wynikać z połączenia odmiennych interpretacji Lary. Na pełną ocenę przyjdzie jednak czas, bo ostatecznie wiele zależy od tego, jak twórcy przedstawią ją w samej grze. Na podstawie zapowiedzi i wypowiedzi nie da się jeszcze stwierdzić, czy uda im się zachować ciągłość postaci. Można natomiast zastanawiać się nad samymi założeniami i pytać, czy studio chce przede wszystkim rozwijać bohaterkę, którą poznaliśmy w poprzednich odsłonach, czy szuka kolejnego sposobu na jej reinterpretację. Dla mnie to istotna różnica. Rozwój powinien wynikać z przeżytych wydarzeń i konsekwentnie prowadzonej historii, a nie z potrzeby ciągłego poszukiwania nowej definicji postaci.
Tożsamość Lary a zaufanie do Crystal Dynamics
Pod koniec artykułu Stafford podkreśla, że niezależnie od epoki Lara powinna być osobą, która chce wiedzieć, co znajduje się za kolejnymi drzwiami. Ma poszukiwać przygód, wykazywać się inteligencją i odwagą, a ciekawość świata powinna pozostać jedną z jej najważniejszych cech. To trafne określenie ducha Tomb Raidera, ale wciąż pozostawia pytanie o całą resztę. Tożsamość Lary tworzą zarówno jej osobowość, jak i wygląd, sposób bycia oraz charakterystyczna prezencja. Wypowiedzi twórców pokazują, że zdają sobie sprawę z tego, jak ważna jest rozpoznawalność bohaterki. Nie rozwiewają jednak moich wątpliwości dotyczących tego, jak zamierzają przełożyć te założenia na konkretne decyzje.
Patrząc na ostatnie lata, coraz częściej mam wrażenie, że jednym z największych problemów Crystal Dynamics jest brak konsekwencji w realizowaniu własnych założeń. Studio deklaruje przywiązanie do klasycznej Lary, a jednocześnie przedstawia kolejne, odmienne interpretacje bohaterki. Trudno na tej podstawie dostrzec kierunek, który pozostawałby czytelny mimo rozwoju technologii i zmieniających się oczekiwań. Nie oczekuję, że każda nowa odsłona będzie wyglądała dokładnie tak jak gry z lat 90-tych. Chciałbym po prostu widzieć, że zmiany wynikają z przemyślanej długofalowej wizji i służą rozwojowi tej samej postaci. Po trzydziestu latach istnienia serii chciałbym móc zaufać, że twórcy dobrze rozumieją, co sprawia, że Lara jest wyjątkowa i potrafią rozwijać ją bez ciągłego podważania jej tożsamości.
Dlatego z zainteresowaniem czekam na "Tomb Raider: Legacy of Atlantis" i na to, jak opisane przez twórców założenia zostaną zrealizowane w gotowej grze. Sam artykuł na PlayStation Blog nie daje jeszcze podstaw, by oceniać końcowy rezultat, ale stanowi dobry punkt wyjścia do rozmowy o kierunku, w którym rozwijana jest Lara. Mam nadzieję, że nowa produkcja pokaże, iż współczesne możliwości i inspiracje zaczerpnięte z różnych epok serii mogą iść w parze ze spójną wizją bohaterki. To właśnie na tym zależy mi najbardziej. Nie oczekuję powrotu do przeszłości ani rezygnacji z nowych pomysłów, lecz konsekwentnego rozwijania postaci, którą gracze znają od trzech dekad. Jestem ciekaw, jak wy to widzicie. Czy również macie wątpliwości dotyczące podejścia Crystal Dynamics do Lary, czy uważacie, że kolejne reinterpretacje są naturalną częścią rozwoju tak długo istniejącej serii? Zapraszam do dyskusji w komentarzach.
