Square Enix (formalnie Square Enix Holdings Co., Ltd.) to japoński gigant branży rozrywkowej i wydawniczej z siedzibą w Tokio, powstały w kwietniu 2003 roku w wyniku fuzji dwóch legendarnych firm specjalizujących się w grach fabularnych, czyli Square oraz Enix. Choć korporacja była kojarzona przede wszystkim ze swoimi flagowymi, japońskimi seriami, to pod koniec pierwszej dekady dwudziestego pierwszego wieku podjęła agresywną strategię globalnej ekspansji. Kluczowym elementem tego planu stało się sfinalizowane w kwietniu 2009 roku przejęcie brytyjskiego holdingu SCi Entertainment wraz z podległą mu spółką Eidos Interactive. Transakcja ta, opiewająca na kwotę ponad osiemdziesięciu milionów funtów, oddała w ręce japońskiego wydawcy pełne prawa do marki Tomb Raider i zapoczątkowała zupełnie nowy rozdział w historii przygód Lary Croft.
Wpływ Square Enix na uniwersum słynnej archeolog zdefiniował tak zwaną erę restartu, nazywaną również erą ocalałej. Japoński wydawca podjął odważną decyzję o całkowitym odcięciu się od dotychczasowego dorobku serii, w tym od wydarzeń przedstawionych w erze LAU, i sfinansował głęboki, dojrzały restart marki. Pod nowym nadzorem wydawniczym studio Crystal Dynamics stworzyło wydaną w 2013 roku grę Tomb Raider, która odniosła gigantyczny sukces artystyczny, prezentując bardziej realistyczne i brutalne podejście do walki o przetrwanie młodej Lary Croft. Mimo że gra sprzedała się w milionach egzemplarzy w zaledwie kilka tygodni po premierze, Square Enix wywołało spore kontrowersje w branży, ogłaszając w swoich raportach finansowych, że wyniki sprzedaży nie spełniły pierwotnych, niezwykle wygórowanych oczekiwań korporacji.
Pomimo tych napięć biznesowych, Square Enix kontynuowało rozwój nowej trylogii, nadzorując i wydając grę Rise of the Tomb Raider w 2015 roku oraz wieńczące tę serię Shadow of the Tomb Raider w 2018 roku. W międzyczasie japoński koncern chętnie eksperymentował z marką na innych polach, dając zielone światło dla mniejszych projektów mobilnych oraz angażując do współpracy studia zewnętrzne i wspierające. Relacja wydawcy z serią zaczęła się jednak stopniowo rozluźniać z powodu zmiany wewnętrznych priorytetów firmy, która zaczęła mocniej koncentrować się na technologii blockchain, usługach sieciowych oraz swoich rodzimych, japońskich markach, co przełożyło się na mniejsze zainteresowanie rozwijaniem zachodnich studiów deweloperskich.
Finał ery Square Enix w historii Tomb Raidera nastąpił w maju 2022 roku, kiedy to koncern zaskoczył rynek decyzją o sprzedaży całej swojej zachodniej gałęzi wydawniczej. Szwedzki holding Embracer Group odkupił od Japończyków studia Crystal Dynamics, Eidos-Montréal oraz Square Enix Montréal, a wraz z nimi pełne prawa do marek Tomb Raider, Deus Ex czy Thief, za relatywnie niską kwotę trzystu milionów dolarów. Transakcja ta została ostatecznie sfinalizowana w sierpniu 2022 roku, co formalnie zakończyło trzynastoletni okres, w którym to japońscy dyrektorzy decydowali o losach Lary Croft. Pomimo chłodnego i czysto biznesowego rozstania, era Square Enix zapisała się w historii jako czas, w którym marka Tomb Raider zyskała nowoczesną, filmową tożsamość i osiągnęła najwyższe w swojej historii wyniki sprzedaży.
|
